วัดกระซ้าย, วัดร้าง นอกเกาะกรุงศรีอยุธยา

วัดเป็นสถานที่ทางศาสนาที่มีบทบาทสำคัญในวัฒนธรรมไทย เป็นสถานที่ที่ผู้คนได้มาร่วมกันภายใต้การเคลื่อนไหวของศาสนาพุทธ และมีบทบาทสำคัญในการสืบสานและอนุรักษ์วัฒนธรรมไทยโบราณ ในประเทศไทยจะมีวัดมากมายที่เป็นที่รู้จักและเป็นที่นับถือของชาวไทย มีวัดเก่าแก่วัดหนึ่ง สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นสมัยอยุธยาตอนต้น นั่นก็คือ "วัดกระซ้าย" เป็นเจดีย์ทรงสูง ก่อด้วยอิฐ ฐานแปดเหลี่ยม บัลลังก์แปดเหลี่ยม ข้างในกลวง

วัดกระซ้าย เป็นวัดที่ตั้งอยู่ ม.10 ต. บ้านป้อม อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา มีการกล่าวถึงในหนังสือ "คำให้การขุนหลวงหาวัด" ว่าวัดนี้ในสมัยอยุธยาตอนปลาย  มีความเกี่ยวกับการประหารชีวิตพระศรีศิลป์พระราชนัดดาของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

วัดกระซ้าย เดิมชื่อว่าวัดเจ้าชาย สันนิษฐานว่า ในช่วงใกล้จะเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ ๒ พ.ศ. 2310 วัด พม่าได้ใช้วัดกระซ้ายเป็นที่ตั้งทัพ โจมตีกรุงศรีอยุธยาด้วยปืนใหญ่ วัดแห่งนี้เป็นวัดประจำพระงอค์สมเด็จพระเอกาทศรถ ทรงสร้างขึ้น และเรียกชื่อว่า "วัดเจ้าชายธรรมราชา" หรือวัดเจ้าชาย ต่อมาจึงเพี้ยนมาเป็น "วัดกระชาย" และปัจจุบันเรียกวัดนี้ว่า "วัดกระซ้าย"

มีเรื่องเล่าขายเป็นตำนานต่อกันมาว่า วัดกระซ้ายนี้ มีปู่โสมที่แรงที่สุดของประเทศไทย ค่อยเฝ้าสมบัติ มีการเล่าต่อกันมาว่า มีชายกลุ่ีมหนึ่งเข้ามาขุดกรุเพื่อหาสมบัติ และได้เจออาถรรพ์ระหว่างขุดมีน้ำไหลทะลักเข้ามา ทำให้พวกเขาต้องแหวกว่าย กันออกมา แต่ปรากฎว่า แท้จริงแล้ว ไม่มีน้ำท่วมจากที่ใดเลย คนภายนอกมองกลุ่มพวกเขา กำลังว่ายน้ำอยู่บนพื้นดิน จนเนื้อตัวมีบาดแผล

นอกจากนี้ ชาวบ้านยังเล่าว่า มักมีคนเดินทางมาฆ่าตัวตายภายในวัดนี้หลายศพ ไม่ว่าจะเป็นชาวไทยหรือชาวต่างชาติ ต่างเหล่าขานถึงความหลอน โดยเฉพาะ ใครที่เอาสมบัติที่นี่ไป ต้องมีการเอามาคืนพร้อมสังเวยชีวิตทุกราย

วัดกระซ้ายปัจจุบัน

• วัดเจ้าชาย วัดกระชาย หรือวัดกระซ้าย เป็นวัดเดียวกัน โดยจะมีป้ายวัดเขียนไว้ทางเข้าว่า "วัดกระซ้าย" ปัจจุบันมีเจดีย์ปประธานตั้งอยู่ 
• ได้รับการบูรณะใหม่
• สังเกตุเห็นรอบฐานพระเจดีย์ เป็นอิฐก่อขึ้นใหม่
• สภาพเจดีย์มีความเอียง สันนิษฐานว่า เกิดจากการขุดเจาะหาสมบัติ
• พื้นที่โดยรอบวัด เป็นทุ่งนาชาวบ้านใช้ทำมาหากิน
• มองเห็นซากพื้นที่อุโบสถ์และกำแพงวัดโดยรอบ

​